Pham Duy 2010
Lời Nói Đầu
Khi xưa, các văn hào, thi hào của chúng ta thường làm công việc việt nam hoá những bài thơ của Trung Quốc, nhất là thơ của thời Ðường. Những bài thơ dịch từ thơ Ðỗ Phủ, Lý Bạch... của Tản Ðà, Ngô Tất Tố... đã có ảnh hưởng rất lớn vào tâm hồn chúng ta.
Thế hệ tôi được tiếp súc với văn hoá Tây Phương nhiều hơn là với Ðông Phương cho nên trước khi có một nền nhạc Việt Nam mới phù hợp với thời đại mới, nhạc Việt là những bài ca tiếng Việt soạn trên nhạc điệu Âu Tây. Khởi đầu là nghệ sĩ Tư Chơi, Năm Châu với các bài ta theo điệu tây (1930-35)... Rồi tới Mai Lâm soạn lời ca tiếng Việt cho những bài hát do Tino Rossi thu thanh vào đĩa hát Pathé khoảng 1935-38...
Xem tiếp
Nhạc bán-cổ điển Tây Phương
... Tôi khởi sự soạn lời ca tiếng Việt để hát với nhạc Âu Mỹ khi tôi vừa bước vào tuổi 15, 20. Khi đó, ở Việt Nam, phong trào cải lương, cải cách trong văn học nghệ thuật đã ra đời. Thơ Mới đã có mặt với những thi phẩm của Lưu Trọng Lư, Huy Cận, Xuân Diệu v.v..., đồng thời Cải Lương Nam Kỳ cũng đang dần dà xâm chiếm sân khấu của Chèo Cổ, Tuồng Cổ... Về Âm Nhạc, để thay thế cho nhạc cổ, qua những bài ta theo điệu Tây của các nghệ sĩ Năm Châu, Tư Chơi... một nền nhạc mới đang trong thời kỳ chuẩn bị (Nhạc Cải Cách) để sẽ tiến tới thời kỳ thành hình (Tân Nhạc)...
Trong khi các nghệ sĩ kể trên chọn nhạc bình dân Pháp để soạn lời thì tôi chọn nhạc cổ điển Âu Tây để ca hát. Loại nhạc valse của Johann Strauss tuy là nhạc cổ điển nhưng có bài được phổ biến dưới hình thức ca khúc phổ thông. Ngoài bài valse bất hủ là LE BEAU DANUBE BLEU, Johann Strauss có một bài valse khác cũng được nhiều người biết đến là bài WHEN WE WERE YOUNG. Tôi soạn lời ca tiếng Việt để hát chơi trong đám bạn bè. Ðây cũng là lúc tôi phổ nhạc bài thơ CÔ HÁI MƠ của Nguyễn Bính tại Hưng Yên sau khi thôi học tại Trường Cao Ðẳng Mỹ Thuật Hà Nội.
Xem tiếp
Dân ca thế giới
Tôi rất yêu dân ca và không chỉ yêu dân ca Việt Nam mà thôi. Tôi đã soạn lời ca cho nhạc Nhật Bản trong thời gian tôi đi theo một gánh hát rong. Lúc đó, Quân Ðội Nhật đóng quân trên nước ta, do đó tôi đã từng hát rất nhiều ca khúc Nhật Bản như KOHAN NO YADO, MORI NO... với lời Việt do tôi soạn. Tôi còn nhớ là nhờ tài hát bài Nhật của tôi mà gánh hát đã được Quân Ðội Nhật chở đi từ Cà Mâu tới Rạch Giá giữa lúc Nhật đảo chánh Pháp ở Ðông Dương và sự giao thông của tư nhân bị gián đoạn. Rất tiếc là tôi không còn nhớ những lời ca tôi soạn cho ca khúc Nhật Bản hồi 1945 đó. Sau này tôi viết lời ca cho bài HOA ÐÀO CA để nhớ lại thời kỳ 1945.
Xem tiếp
Nhạc POP Mỹ - 65-70
Vào khoảng những năm 65-70, có phong trào gọi là nhạc trẻ ở Việt Nam. Nhạc rock của Hoa Kỳ đã được người Mỹ đem theo khi họ tới Việt Nam. Một thế hệ nhạc sĩ trẻ Việt Nam ra đời, nắm ngay được ngôn ngữ âm nhạc của thời đại. Nhiều ban nhạc được thành lập với thành phần 4 người (giống như ban nhạc THE BEATTLES), thường được gọi là ban nhạc combo. Các con tôi cũng tự lập ra ban nhạc bốn người, lấy tên là THE DREAMERS. Julie và em là Vény cũng hát chung với ban THE DREAMERS. Tôi lập tức soạn lời ca tiếng Việt cho những bản nhạc rock để cho các con tôi hát. Lúc đó, tôi đang ở trong không khí những bài HOAN CA cho nên một trong những bản nhạc trẻ đầu tiên mà tôi soạn lời ca cho Duy Quang hát là bài LISTEN TO THE MUSIC, rất trẻ trung, rất vui tươi và vẫn rất lãng mạn ...
Xem tiếp
Nhạc POP Pháp - 65-70
Ðầu thập niên 70 là lúc băng cassette được phổ biến mạnh mẽ và các nhà sản xuất đua nhau phát hành những băng nhạc có chương trình nhạc trẻ. Ngoài nhạc Mỹ ra, nhạc Pháp cũng được mọi người ưa thích, nhất là trong đám ca sĩ mới lớn lên, có Thanh Lan hát tiếng Pháp rất hay. Tôi soạn lời ca tiếng Việt cho nhiều bài hát về tình yêu của nhạc Pháp và với giọng hát nhanh nhẹn của Thanh Lan, những bài hát đó đã gây được ảnh hưởng khá mạnh mẽ trong giới trẻ. Bài BANG BANG rất ngộ nghĩnh và sau khi được hát qua tiếng Việt với giọng hát Thanh Lan, nó được phổ biến rất là mạnh mẽ. Một hôm tôi vào Nha Ngân Khố để đổi tiền đi Pháp, thấy các công chức nam nữ đang chơi trò bắn súng "băng băng" với nhau.
Xem tiếp
Nhạc POP - Những Năm 70
Trong thời điểm 1973-74 phong trào Nhạc Mỹ, Nhạc Pháp với lời Việt vẫn lên cao. Những ca sĩ như Evis Phương, ca sĩ Paolo đã từng theo học trường Pháp, rất thành công trong loại nhạc này. Ðây là loạt bài ca POP (bài ca phổ thông) dễ hát, dễ hiểu, được phổ biến trong giới học sinh, sinh viên, thường là loại tình ca ướt át ...
Xem tiếp
Nhạc Disco, New Wave - Những Năm 80
Thế rồi vào năm 1975, đa số ca nhạc sĩ Việt Nam, già hay trẻ, bỏ nước ra đi, lập lại cuộc đời mới tại Âu Châu, Mỹ Châu hay Úc Châu... Họ đem theo cái vốn âm nhạc sẵn có là hơn ba mươi năm Tân Nhạc Việt Nam, kèm theo những bài nhạc quốc tế với lời Việt, phát triển từ loại "bài ta theo điệu Tây" của thời 30-35.
Trước hết, vì phải lo cho sự sống còn ở những nơi xa xứ lạ, trong phạm vi âm nhạc, người Việt hải ngoại nghe lại những bài hát đã có sẵn trong những băng cassette sản xuất từ trước. Rồi vào giữa thập niên 80 trong đám người Việt tị nạn ở Hoa Kỳ đã khởi sự có những nhà sản xuất băng nhạc thì phong trào thu thanh nhạc Việt và nhạc Âu Mỹ với lời Việt lại rầm rộ, có phần rầm rộ hơn thời trong nước.
Xem tiếp
Nhạc Khiêu Vũ
Trong hai năm này, nhạc Âu Mỹ với lời Việt rất cần thiết cho thanh niên nam nữ trong các cộng động nhỏ trên đất Hoa Kỳ. Vì không đủ tiền mời ban nhạc lớn từ Cali tới địa phương nên họ mua băng cassette có nhạc khiêu vũ để dùng làm nhạc đệm cho việc khiêu vũ cuối tuần của họ. Tôi soạn lời cho những bài tango, valse... Mỹ, Pháp, Nhật, Mễ v.v...
Xem tiếp
Nhục Tình Ca - 1986-87
... Mặt khác, đời sống ở Hoa Kỳ (cũng như ở Âu Châu) đã khiến cho tính dục được nổ tung, không còn bị đè nén như khi còn ở trong nước. Nhiều bài hát của Pháp hay Mỹ mang nhiều dục tính được phổ thông. Vài ba ca sĩ như Jo Marcel, Kim Ngân... nhờ tôi soạn lời ca tiếng Việt cho một loạt những bài nhạc Pháp xưng tụng nhục tình.
Xem tiếp
Nhạc Nhật - 1988
Ðây là năm nhạc Nhật được phổ biến khá nhiều trong Cộng Ðồng Việt Nam Hải Ngoại, với lời Việt do tôi soạn. Những bài này được hoan nghênh vì hương vị Á Ðông của ca khúc được người tị nạn thích hơn là những mầu sắc (hay nói cho đúng hơn là tiết điệu) Tây Phương:
Xem tiếp
Nhạc Quốc Tế 1980
Phong trào nhạc dịch vẫn lên mạnh. Các ca sĩ lớp mới như Ngọc Lan, Như Mai... xuất hiện và cũng thành công như Thanh Lan, Vi Vân... những năm trước đây. Tôi vẫn được nhờ soạn lời Việt cho các hãng băng. Bây giờ, nhạc Mễ Tây Cơ cũng có lời Việt:
Xem tiếp
Dream'Studio
Bắt đầu từ cuối năm 1988, Duy Quang mở phòng thâu và thành lập một hãng sản xuất lấy tên là DREAM' STUDIO. Vợ của Quang là Mỹ Hà lo việc phát hành. Thế là từ nay trở đi, gia đình chúng tôi đã nắm đủ ba yếu tố cần thiết để làm ăn trên đất Mỹ: sáng tạo (création), làm thành món hàng (fabrication) và phổ biến (distribution). Ðây cũng là lúc compact disc mới được phát minh và tôi là người Việt Nam đầu tiên đưa tác phẩm của mình vào đĩa hát nghe bằng tia sáng laser.
Xem tiếp
Những Năm Ðầu 90
Bước vào thập niên 1990, coi như phong trào nhạc POP quốc tế với lời Việt trong cộng đồng Việt Nam tại Mỹ đứng lại. Có nhiều lý do: thế hệ trẻ vào hồi 75 đã trở thành trung niên, không nghe nhạc, không mua nhạc nữa. Thế hệ trẻ sinh ra và lớn lên ở hải ngoại không còn dính líu gì với Việt Nam nữa. Không còn thạo tiếng Việt, họ dùng ngoại ngữ để giao tiếp với nhau, nói gì đến chuyện nghe nhạc với lời Việt ? Mãi lực của băng cassette giảm xuống trong khi nhà sản xuất đua nhau ra đời. Tuy nhiên, sự sản xuất băng nhạc hay CD có những bản nhạc quốc tế với lời Việt vẫn tiếp tục. Ngoài các ca sĩ quen thuộc như Ngọc Lan, Như Mai... nay có thêm vài giọng ca mới như Ý Lan, Ngọc Hương. Và dĩ nhiên, Duy Quang, Thái Hiền, Thái Thảo, Julie... vẫn cần có tôi để cung cấp bài ca mới. Nhạc Pháp tiếp tục được hát với lời Việt ..
Xem tiếp
Những Năm Cuối 90
Trong mọi loại nhạc Việt -- nhạc hoàn toàn Việt hay nhạc Pháp, Mỹ, Nhật, Mễ...với lời Việt -- của giai đoạn đầu trong thập niên 90 này... có một bài hát Nhật được tôi soạn lời để cho Thái Hiền hát, với nội dung chắc chắn không phải của nguyên bản mà do tôi tạo ra. Ðó là bài TRÁI TIM CÒN TRINH. Cùng với hai bài hát khác là KIẾP ÐAM MÊ của Duy Quang và MƯỜI NĂM TÌNH CŨ Trần Quảng Nam, đây là một bài hát coi như thành công nhất trong 20 năm qua. Hầu hết các hãng băng ở Hoa Kỳ đều thu thanh bài này với các giọng ca cũ, mới, già, trẻ... Chưa bao giờ chịu làm người thù của ai cả, đây là bài hát nhắc nhở tới chủ trương làm người tình của tôi -- lúc nào cũng yêu đời, yêu người và yêu mình... Xin mời bạn nghe và đọc lời ca, trước hết là nghe giọng Thái Hiền ...
Xem tiếp